ವರಮಹಾಲಕ್ಷ್ಮಿ ವ್ರತವು ಶ್ರಾವಣ ಮಾಸದ ಹುಣ್ಣಿಮೆಗೆ ಮೊದಲು ಬರುವ ಶುಕ್ರವಾರ ಆಚರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಇದು ವಾರವನ್ನು ಆಧರಿಸಿದ ವ್ರತ - ತಿಥಿಯನ್ನಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ದಿನಾಂಕ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ವಾರ ಬದಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ.
ಕರ್ನಾಟಕ, ಆಂಧ್ರ, ತೆಲಂಗಾಣ ಮತ್ತು ತಮಿಳುನಾಡಿನ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಮುತ್ತೈದೆಯರು ಈ ದಿನ ಅಷ್ಟಲಕ್ಷ್ಮಿಯನ್ನು ಕಲಶ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಮನೆಗೆ ಆಹ್ವಾನಿಸುತ್ತಾರೆ.
ದಿನಾಂಕ - ಎಚ್ಚರಿಕೆಯ ಟಿಪ್ಪಣಿ
| ವರ್ಷ | ದಿನಾಂಕ |
|---|---|
| ೨೦೨೬ | ಆಗಸ್ಟ್ - ಪಂಚಾಂಗಗಳಲ್ಲಿ ೨೧ ಮತ್ತು ೨೮ ಎಂಬ ಎರಡು ದಿನಾಂಕಗಳು ಕಾಣಿಸುತ್ತವೆ |
| ೨೦೨೭ | ಶುಕ್ರವಾರ ೧೩ ಆಗಸ್ಟ್ |
ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಬರುವುದೇಕೆ: ಹುಣ್ಣಿಮೆಯ ತಿಥಿ ಎರಡು ದಿನಗಳಿಗೆ ಹರಡಿದಾಗ "ಹುಣ್ಣಿಮೆಗೆ ಮೊದಲಿನ ಶುಕ್ರವಾರ" ಯಾವುದೆಂಬುದರಲ್ಲಿ ಪಂಚಾಂಗಗಳು ಭಿನ್ನವಾಗುತ್ತವೆ. ನಿಮ್ಮ ಮನೆಯ ಪಂಚಾಂಗವನ್ನೇ ಅಥವಾ ಪುರೋಹಿತರನ್ನೇ ಕೇಳಿ ದೃಢಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಿ - ಇಲ್ಲಿ ಒಂದೇ ದಿನಾಂಕವನ್ನು ಖಚಿತವೆಂದು ಹೇಳುವುದು ತಪ್ಪಾಗುತ್ತದೆ.
ಪೂಜೆಗೆ ಬೇಕಾಗುವ ಸಾಮಗ್ರಿ
- ಬೆಳ್ಳಿ, ತಾಮ್ರ ಅಥವಾ ಹಿತ್ತಾಳೆಯ ಕಲಶ
- ಲಕ್ಷ್ಮಿಯ ಮುಖವಾಡ (ಬೆಳ್ಳಿ ಅಥವಾ ಲೋಹದ ಮುಖ)
- ಮರದ ಮಣೆ ಅಥವಾ ಪೀಠ
- ಲಕ್ಷ್ಮಿ ಕಣ್ಣು ಇರುವ ತೆಂಗಿನಕಾಯಿ (ಮೂರು ಕಣ್ಣುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಎದ್ದು ಕಾಣುವಂತಹದು)
- ಮಾವಿನ ಎಲೆ, ಅಕ್ಕಿ, ಅರಿಶಿನ, ಕುಂಕುಮ
- ಕಲಶಕ್ಕೆ ಉಡಿಸಲು ನೆರಿಗೆ ಹಾಕಿದ ಸೀರೆ, ಒಡವೆ, ಹೂವಿನ ಮಾಲೆ
- ದೋರ - ಒಂಬತ್ತು ಗಂಟುಗಳ ಅರಿಶಿನ ಹಚ್ಚಿದ ದಾರ
- ನೈವೇದ್ಯಕ್ಕೆ ಒಬ್ಬಟ್ಟು, ಪಾಯಸ, ಕಡಲೆಬೇಳೆ ಉಸಲಿ, ಚಿತ್ರಾನ್ನ
ಪೂಜಾ ವಿಧಾನ
- ಮುಂಜಾನೆ ಎದ್ದು ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ, ಮನೆ ಶುಚಿಗೊಳಿಸಿ, ಬಾಗಿಲಿಗೆ ರಂಗೋಲಿ ಮತ್ತು ಮಾವಿನ ತೋರಣ ಕಟ್ಟಿ.
- ಈಶಾನ್ಯ ಮೂಲೆಯಲ್ಲಿ ಅಕ್ಕಿ ಹರಡಿ ಅದರ ಮೇಲೆ ಮಣೆ ಇಡಿ.
- ಕಲಶಕ್ಕೆ ನೀರು, ಅರಿಶಿನ, ಒಂದು ನಾಣ್ಯ, ಅಕ್ಕಿ ಹಾಕಿ, ಮಾವಿನ ಎಲೆ ಇಟ್ಟು ಮೇಲೆ ತೆಂಗಿನಕಾಯಿ ಕೂರಿಸಿ.
- ಕಲಶಕ್ಕೆ ಮುಖವಾಡ ಜೋಡಿಸಿ, ನೆರಿಗೆ ಹಾಕಿದ ಸೀರೆ ಉಡಿಸಿ, ಒಡವೆ ಮತ್ತು ಹೂವಿನಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಿ.
- ಮೊದಲು ಗಣಪತಿ ಪೂಜೆ, ನಂತರ ಕಲಶದಲ್ಲಿ ವರಮಹಾಲಕ್ಷ್ಮಿಯ ಆವಾಹನೆ.
- ಷೋಡಶೋಪಚಾರ ಪೂಜೆ - ಲಕ್ಷ್ಮಿ ನಾಮಾವಳಿ ಹೇಳುತ್ತಾ ಕುಂಕುಮಾರ್ಚನೆ.
- ದೋರವನ್ನು ಕಲಶದ ಎದುರು ಇಟ್ಟು ಪೂಜಿಸಿ, ನಂತರ ಮನೆಯ ಹಿರಿಯರು ಅದನ್ನು ಮುತ್ತೈದೆಯ ಬಲ ಮಣಿಕಟ್ಟಿಗೆ ಕಟ್ಟುತ್ತಾರೆ.
- ನೈವೇದ್ಯ ಸಮರ್ಪಿಸಿ, ಮಂಗಳಾರತಿ ಮಾಡಿ, ವ್ರತ ಕಥೆ ಕೇಳಿ.
- ಮುತ್ತೈದೆಯರನ್ನು ಕರೆದು ಅರಿಶಿನ-ಕುಂಕುಮ, ಬಳೆ, ಹಣ್ಣು, ತಾಂಬೂಲ ಕೊಡಿ.
ಉದ್ಯಾಪನೆ - ಇದೇ ಮುಖ್ಯ ವ್ಯತ್ಯಾಸ
ಗಣೇಶ ಚತುರ್ಥಿ ಅಥವಾ ದುರ್ಗಾ ಪೂಜೆಯಂತೆ ಇಲ್ಲಿ ನದಿಯಲ್ಲಿ ವಿಸರ್ಜನೆ ಇಲ್ಲ. ಮರುದಿನ ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಕಲಶದ ನೀರನ್ನು ಮನೆಯ ಎಲ್ಲ ಮೂಲೆಗಳಿಗೆ ಪ್ರೋಕ್ಷಣೆ ಮಾಡಿ ಸಿಂಪಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಕಲಶದ ಅಕ್ಕಿಯನ್ನು ಅಡುಗೆಗೆ ಸೇರಿಸಿ ಬೇಯಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಲಕ್ಷ್ಮಿ ಮನೆಯಿಂದ ಹೋಗುವುದಿಲ್ಲ - ಮನೆಯೊಳಗೆ ಉಳಿಯುತ್ತಾಳೆ ಎಂಬುದೇ ಈ ವ್ರತದ ಭಾವ.
ಲಕ್ಷ್ಮಿ ನಾಮಾವಳಿ
ಕುಂಕುಮಾರ್ಚನೆಯ ವೇಳೆ ಕನ್ನಡದ ಸಂಬೋಧನಾ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ:
| ನಾಮ | ಅರ್ಥ |
|---|---|
| ಶ್ರೀ ಪದ್ಮೆ | ಕಮಲದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದವಳು |
| ಶ್ರೀ ಪದ್ಮಾಲಯೆ | ಕಮಲವೇ ನಿವಾಸವಾದವಳು |
| ಶ್ರೀ ಕಮಲೆ | ಕಮಲ ಸ್ವರೂಪಿಣಿ |
| ಶ್ರೀ ಶ್ರೀಯೆ | ಸಂಪತ್ಸ್ವರೂಪಿಣಿ |
| ಶ್ರೀ ಹರಿಪ್ರಿಯೆ | ವಿಷ್ಣುವಿಗೆ ಪ್ರಿಯಳಾದವಳು |
| ಶ್ರೀ ಇಂದಿರೆ | ಕಾಂತಿಯುಳ್ಳವಳು |
| ಶ್ರೀ ರಮೆ | ಆನಂದ ನೀಡುವವಳು |
| ಶ್ರೀ ಮಹಾಲಕ್ಷ್ಮಿ | ಸಕಲ ಐಶ್ವರ್ಯದ ಅಧಿದೇವತೆ |
ಗೌರಿ ಹಬ್ಬ ಬೇರೆ - ಗೊಂದಲ ಬೇಡ
| ವರಮಹಾಲಕ್ಷ್ಮಿ ವ್ರತ | ಸ್ವರ್ಣ ಗೌರಿ ವ್ರತ (ಗೌರಿ ಹಬ್ಬ) | |
|---|---|---|
| ಕಾಲ | ಶ್ರಾವಣ ಹುಣ್ಣಿಮೆಗೆ ಮೊದಲಿನ ಶುಕ್ರವಾರ | ಭಾದ್ರಪದ ಶುಕ್ಲ ತೃತೀಯಾ, ಗಣೇಶ ಚತುರ್ಥಿಯ ಹಿಂದಿನ ದಿನ |
| ದೇವತೆ | ಮಹಾಲಕ್ಷ್ಮಿ | ಗೌರಿ (ಪಾರ್ವತಿ) |
| ಭಾವ | ಲಕ್ಷ್ಮಿ ಮನೆಗೆ ಬಂದು ನೆಲೆಸುತ್ತಾಳೆ | ಗೌರಿ ತವರು ಮನೆಗೆ ಬರುತ್ತಾಳೆ; ಮರುದಿನ ಗಣೇಶ ಕರೆದೊಯ್ಯುತ್ತಾನೆ |
| ಮುಕ್ತಾಯ | ವಿಸರ್ಜನೆ ಇಲ್ಲ - ಪ್ರೋಕ್ಷಣೆ | ಗಣೇಶನ ಜೊತೆ ವಿಸರ್ಜನೆ |
ಮಹಾವಿದ್ಯಾ ಸಂಬಂಧ
ಶಾಕ್ತ ಪರಂಪರೆಯಲ್ಲಿ ಮಹಾಲಕ್ಷ್ಮಿಯ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ರೂಪವೇ ಕಮಲಾ - ದಶ ಮಹಾವಿದ್ಯೆಗಳಲ್ಲಿ ಹತ್ತನೆಯವಳು. ಮನೆಯ ವ್ರತದಲ್ಲಿ ಐಶ್ವರ್ಯದ ದೇವಿಯಾಗಿ ಪೂಜಿಸಲ್ಪಡುವವಳೇ ತಾಂತ್ರಿಕ ಪರಂಪರೆಯಲ್ಲಿ ಕಮಲಾತ್ಮಿಕಾ.
ಪದೇ ಪದೇ ಕೇಳುವ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು
ವರಮಹಾಲಕ್ಷ್ಮಿ ವ್ರತ ಯಾವಾಗ?
ಶ್ರಾವಣ ಮಾಸದ ಹುಣ್ಣಿಮೆಗೆ ಮೊದಲು ಬರುವ ಶುಕ್ರವಾರ. ೨೦೨೭ರಲ್ಲಿ ಆಗಸ್ಟ್ ೧೩. ೨೦೨೬ರ ದಿನಾಂಕದ ಬಗ್ಗೆ ಪಂಚಾಂಗಗಳಲ್ಲಿ ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯವಿದೆ - ಪುರೋಹಿತರನ್ನು ಕೇಳಿ.
ದೋರವನ್ನು ಯಾವ ಕೈಗೆ ಕಟ್ಟಬೇಕು?
ಬಲ ಮಣಿಕಟ್ಟಿಗೆ. ಮನೆಯ ಹಿರಿಯ ಮುತ್ತೈದೆ ಕಟ್ಟುವುದು ಸಂಪ್ರದಾಯ.
ಕಲಶವನ್ನು ನೀರಿನಲ್ಲಿ ವಿಸರ್ಜಿಸಬೇಕೆ?
ಇಲ್ಲ. ಈ ವ್ರತದಲ್ಲಿ ವಿಸರ್ಜನೆ ಇಲ್ಲ. ಕಲಶದ ನೀರನ್ನು ಮನೆಯೆಲ್ಲ ಪ್ರೋಕ್ಷಣೆ ಮಾಡಿ, ಅಕ್ಕಿಯನ್ನು ಅಡುಗೆಗೆ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಮದುವೆಯಾಗದವರು ಈ ವ್ರತ ಮಾಡಬಹುದೆ?
ಸಂಪ್ರದಾಯದಲ್ಲಿ ಮುತ್ತೈದೆಯರು ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಅನೇಕ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಇಂದು ಎಲ್ಲ ಮಹಿಳೆಯರೂ ಭಾಗವಹಿಸುತ್ತಾರೆ; ಮನೆಯ ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ.
ಗೌರಿ ಹಬ್ಬ ಮತ್ತು ಇದು ಒಂದೇನಾ?
ಅಲ್ಲ. ಗೌರಿ ಹಬ್ಬ ಭಾದ್ರಪದ ಮಾಸದಲ್ಲಿ, ಗಣೇಶ ಚತುರ್ಥಿಯ ಹಿಂದಿನ ದಿನ; ದೇವತೆ ಗೌರಿ.
ಅಧಿಕೃತ ಮೂಲಗಳು
- ಕರ್ನಾಟಕ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ - ಕೊಲ್ಲೂರು ಮೂಕಾಂಬಿಕಾ - ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರದ ಅಧಿಕೃತ ತಾಣ
- Utsav - ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಸಚಿವಾಲಯ - ಹಬ್ಬಗಳ ಅಧಿಕೃತ ಪಟ್ಟಿ
- ಶ್ರೀ ಚಾಮುಂಡೇಶ್ವರಿ ದೇವಸ್ಥಾನ, ಮೈಸೂರು - ಮುಜರಾಯಿ ಇಲಾಖೆಯ ಅಧಿಕೃತ ತಾಣ
ಮತ್ತಷ್ಟು ಓದಿ
- ಮಹಾಲಕ್ಷ್ಮಿ ಅಷ್ಟಕಂ - ಸಾಹಿತ್ಯ ಮತ್ತು ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)
- ಕಮಲಾ - ದಶಮಹಾವಿದ್ಯೆಯ ಹತ್ತನೇ ರೂಪ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)
- ಚಾಮುಂಡೇಶ್ವರಿ ದೇವಸ್ಥಾನ, ಮೈಸೂರು (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)
- ಮಹಾಲಕ್ಷ್ಮಿ - ಸಂಪೂರ್ಣ ಪರಿಚಯ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)
ವರಮಹಾಲಕ್ಷ್ಮಿ ನಿಮ್ಮ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರವಾಗಿ ನೆಲೆಸಲಿ.
