బతుకమ్మ ౨౦౨౬ అక్టోబర్ ౧౦ (భాద్రపద అమావాస్య) నుంచి అక్టోబర్ ౧౮ (సద్దుల బతుకమ్మ) వరకు. ఇది తెలంగాణ రాష్ట్ర పండుగ - ౨౦౧౪ నుంచి అధికారికంగా.
బతుకమ్మ మిగతా పండుగల్లా కాదు. ఇక్కడ గుడి లేదు, పూజారి లేదు, విగ్రహం లేదు, మంత్రం లేదు, హారతి లేదు. పూలను పేర్చడమే పూజ, పాటలే మంత్రాలు. అది జరిగేది వాకిలిలో, వీధిలో - గుడిలో కాదు.

బతుకమ్మ ౨౦౨౬ తొమ్మిది రోజుల పేర్లు
| రోజు | పేరు | నైవేద్యం |
|---|---|---|
| ౧ - అక్టోబర్ ౧౦ | ఎంగిలి పూల బతుకమ్మ | నువ్వులు, బియ్యం పిండి |
| ౨ | అటుకుల బతుకమ్మ | అటుకులు, బెల్లం |
| ౩ | ముద్దపప్పు బతుకమ్మ | ముద్దపప్పు, పాలు, బెల్లం |
| ౪ | నానబియ్యం బతుకమ్మ | నానబెట్టిన బియ్యం, పాలు |
| ౫ | అట్ల బతుకమ్మ | అట్లు |
| ౬ | అలిగిన బతుకమ్మ | నైవేద్యం ఉండదు - అమ్మవారు అలిగింది |
| ౭ | వేపకాయల బతుకమ్మ | వేపకాయల ఆకారంలో బియ్యప్పిండి |
| ౮ | వెన్నముద్దల బతుకమ్మ | వెన్న, నువ్వులు, బెల్లం |
| ౯ - అక్టోబర్ ౧౮ | సద్దుల బతుకమ్మ | ఐదు రకాల సద్ది - పెరుగు, చింతపండు, నిమ్మ, కొబ్బరి, నువ్వుల |

గమనిక: మొదటి రోజు (అమావాస్య) మరియు చివరి రోజు (దుర్గాష్టమి) ఖచ్చితమైనవి. మధ్య రోజులు తిథుల ప్రకారం ఒక రోజు అటుఇటు మారవచ్చు - మీ పంచాంగం చూసుకోండి.
బతుకమ్మ నవరాత్రుల్లో భాగం కాదు
బతుకమ్మ నవరాత్రులకు ఒక రోజు ముందు - అమావాస్యనాడు - మొదలై, విజయదశమికి రెండు రోజుల ముందే దుర్గాష్టమినాడు ముగుస్తుంది. మరియు అది మొదలయ్యేది అమావాస్యనాడు, పౌర్ణమినాడు కాదు.
బతుకమ్మ ఎలా పేర్చాలి
తెలుగులో వాడే క్రియ పేర్చడం, "తయారు చేయడం" కాదు. పూలు తెచ్చేది సాధారణంగా ఇంట్లోని మగవాళ్ళు, పిల్లలు.
- గుండ్రని ఇత్తడి లేదా స్టీలు తాంబాళం తీసుకుని, రెండు దారాలను అడ్డదిడ్డంగా పరచండి.
- దానిపై విస్తరాకు గుండ్రంగా కత్తిరించి పెట్టండి. దానిపై గుమ్మడి ఆకులు పలుచగా.
- మొదటి వరుస తంగేడు పూలు - తెలంగాణ రాష్ట్ర పుష్పం.
- రెండో వరుస గునుగు పూలు, మధ్య నుంచి బయటికి వృత్తాకారంలో. మధ్యలో గుమ్మడి ఆకులతో నింపండి.
- పైవరుసలలో బంతి, చామంతి. అవసరమైన చోట చీపురు పుల్లలు కాడలుగా.
- ఏడు వరుసలు, పైకి సన్నబడుతూ - గోపురం ఆకారంలో.
- శిఖరాన గుమ్మడి పువ్వు, దానిపై పసుపుతో చేసిన గౌరమ్మ. దారాలను పైకి తీసి ముడి వేయండి.
సాయంత్రం - ఆట, పాట, సాగనంపడం
సాయంత్రం ఆడవాళ్ళు బతుకమ్మల చుట్టూ వలయంగా నిలబడి చప్పట్లు కొడుతూ బతుకమ్మ పాటలు పాడతారు - ఉయ్యాలో, చందమామ, గౌరమ్మ అనే ఎత్తుగడలతో. ఇవి భజనలు కావు, పాటలు - అక్కాచెల్లెళ్ళ గురించి, అత్తవారింటి గురించి.
చీకటి పడేసరికి బతుకమ్మలను తలపై పెట్టుకుని చెరువుకు తీసుకెళ్తారు. నీటిలో విసిరేయరు - నీటి ఉపరితలంపై ఉంచి, కింది నుంచి తాంబాళాన్ని మెల్లగా తీసేస్తారు, తద్వారా బతుకమ్మ విస్తరాకుపై తేలుతుంది. దీన్నే సాగనంపడం అంటారు.
నీటిలో వదిలే ముందు గౌరమ్మను తీసేస్తారు. ముత్తైదువులు ఆ పసుపును తమ మంగళసూత్రానికి రాసుకుంటారు. తర్వాత మలీద పంచుకుని, ఖాళీ తాంబాళంతో పాడుకుంటూ ఇంటికి తిరిగి వస్తారు.
బతుకమ్మ ఎవరు?
బతుకమ్మ అంటే గౌరి - పార్వతి. పూలతో పేర్చిన ఆ కట్టడమే దేవత; శిఖరాన ఉన్న పసుపు గౌరమ్మ ఆమె మూర్తరూపం. ఆమె మహిషాసురమర్దిని కాదు, మహంకాళి కాదు, కనకదుర్గ కాదు, లక్ష్మి కాదు - గౌరి. తెలంగాణ పర్యాటక శాఖ ప్రకారం పేరు బతుకు + అమ్మ.
బొడ్డెమ్మ వేరు
బొడ్డెమ్మ మట్టితో చేసేది, పెళ్ళికాని అమ్మాయిలది, మరియు అది మహాలయ అమావాస్యనాడు ముగుస్తుంది - అంటే బతుకమ్మకు ముందు.
తెలంగాణ పండుగ
దీన్ని "తెలంగాణ మరియు ఆంధ్రప్రదేశ్ల పండుగ" అని రాయడం సరికాదు. ఆంధ్రప్రదేశ్లో ఈ కాలంలో జరిగేది విజయవాడ ఇంద్రకీలాద్రి దసరా - అది వేరే పండుగ.
తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు
౨౦౨౬లో బతుకమ్మ ఎప్పుడు?
అక్టోబర్ ౧౦ (ఎంగిలి పూల బతుకమ్మ) నుంచి అక్టోబర్ ౧౮ (సద్దుల బతుకమ్మ) వరకు తొమ్మిది రోజులు.
సద్దుల బతుకమ్మ ఎప్పుడు?
ఆదివారం అక్టోబర్ ౧౮, ౨౦౨౬ - దుర్గాష్టమినాడు. ఇది తెలంగాణలో సాధారణ సెలవు దినం.
బతుకమ్మ ఎలా పేర్చాలి?
తాంబాళంపై విస్తరాకు, ఆపై గుమ్మడి ఆకులు, తంగేడు, గునుగు, బంతి-చామంతి వరుసలుగా గోపురం ఆకారంలో ఏడు వరుసలు, శిఖరాన గుమ్మడి పువ్వు మరియు గౌరమ్మ.
ఎంగిలి పూల బతుకమ్మ అంటే ఏమిటి?
ముందు రోజు కోసి ఉంచిన పూలతో పేర్చే మొదటి రోజు బతుకమ్మ. "ఎంగిలి" అంటే ఇక్కడ ముందు రోజు కోసినవి అని అర్థం.
అలిగిన బతుకమ్మకు నైవేద్యం ఎందుకు ఉండదు?
ఆరో రోజు అమ్మవారు అలిగిందని భావిస్తారు. ఆ రోజు నైవేద్యం పెట్టరు.
బతుకమ్మ ఏ దేవత?
గౌరి - పార్వతి. పూలతో పేర్చిన కట్టడమే దేవత, శిఖరాన ఉన్న పసుపు గౌరమ్మ ఆమె రూపం.
అధికారిక వనరులు
- తెలంగాణ పర్యాటక శాఖ - బతుకమ్మ ఆచారం - తొమ్మిది రోజుల తిథులు మరియు నైవేద్యాల అధికారిక వివరణ
- తెలంగాణ పర్యాటక శాఖ - పేర్చే విధానం - అధికారిక దశలవారీ విధానం
మరింత చదవండి
- నవరాత్రి ౨౦౨౬: తిథులు మరియు నవదుర్గ (ఆంగ్లంలో)
- కనకదుర్గ ఆలయం, విజయవాడ (ఆంగ్లంలో)
- భ్రమరాంబ ఆలయం, శ్రీశైలం (ఆంగ్లంలో)
- నవరాత్రి ౨౦౨౬ రంగులు (ఆంగ్లంలో)
బతుకమ్మ బతుకమ్మ ఉయ్యాలో. అమ్మవారి దీవెనలు మీ ఇంటిపై ఉండాలి.





